KONU ÖZETİ:

Etik, insanlık var olduğundan beri “doğru ve yanlış” kavgası hep vardı. Ancak bu konuyu felsefe derslerinde bir bilim dalı haline getiren ilk kişi Antik Yunan filozofu Aristoteles olmuştur. O, bu kavrama karakter anlamına gelen “ethos” adını vermiştir. Ona göre etik; sadece kural ezberlemek değil, kimse bizi görmediğinde bile dürüst olmayı bir alışkanlık haline getirmektir. Örneğin, okul koridorunda sahipsiz bir para bulduğunuzda, etrafta nöbetçi öğretmen olmasa bile o parayı sahibine ulaştırmanız sizin “karakterinizi” yani etiğinizi gösterir.

Bizim kültürümüzde etik, sadece felsefi bir tartışma değil, aynı zamanda bir “yürek” meselesidir. İslam felsefecileri, özellikle Farabi ve İmam Gazali gibi büyük düşünürler, etiği “güzel ahlak” olarak tanımlamışlardır. Onlara göre dünya bir emanettir ve insanın her davranışı bir iz bırakır. Bu bakış açısıyla; bir arkadaşınızın internet paketini izinsiz kullanmak veya sosyal medyada birine iftira atmak sadece bir teknoloji kuralını çiğnemek değil, aynı zamanda telafisi zor bir “kul hakkı” ihlalidir. Genel anlamda etiği günlük hayatta uymak zorunda olduğumuz görgü kuralları da diyebiliriz.

Bilişim Etiğini de dijital dünyanın görgü kuralları olarak kabul edebiliriz. Bugün bu kadim kurallar dijital dünyaya taşınmış ve bilişim etiği adını almıştır. İnternet sınırları olmayan dev bir okul bahçesi gibidir. Bu bahçede; bilginin doğruluğunu sorgulamak, başkasının özel fotoğraflarını (mahremiyetini) paylaşmamak ve başkasının hazırladığı bir projeyi kendininmiş gibi sunmamak (emek hırsızlığı yapmamak) en temel görevimizdir. Unutmayın; telefonunuzun şifresi olabilir ama vicdanınızın şifresi her zaman dürüstlüktür. Yani etik, klavye başındayken bile “elinden ve dilinden başkalarının emin olduğu kişi” olabilmektir.